ضرورت تقویت بازار صنایع داخلی

توسعه صنعت داخلی نقش مهمی در اشتغال، رشد اقتصادی و توسعه کشورها دارد. رکود نسبی در بازار که چندی قبل آغاز شده بود، کماکان ادامه دارد و در حال حاضر عرضه و تقاضا در بازار هماهنگ نیستند. کارشناسان عقیده دارند که مردم هنوز در انتظار کاهش قیمتها بوده و امیدوارند با برداشته شدن کامل تحریمها، منابع مالی زیادی وارد کشور میشود و منجر به کاهش قیمت برخی کالاها خواهد شد. البته عده ای از کارشناسان اقتصادی بر این باورند که کاهش قدرت خرید مردم و ناتوانی مالی آنها، رکود بازارها را در پی داشته است.

در چنین شرایطی نباید تولیدکنندگان را مقصر اصلی رکود بازار دانست زیرا هرچند تولید صنایع داخلی در سالهای اخیر اندکی افزایش داشته، اما از این جهت که قدرت خرید مردم به موازات آن تقویت نشده، موجب کاهش نسبی تقاضا در بازار شده است. همچنین اگر تحقیقی در زمینه کسب و کار داشته باشیم در می یابیم که این رکود در همه بخش های بازار وجود دارد ولی از آنجا که صنعت داخلی بخش مهمی از اشتغال را در بر می گیرد بایستی برای توسعه فروش کالاهای داخلی کم دوام و با دوام در مقاطع و شرایط مختلف برنامه ای جامع تدوین شود.

در حقیقت برای خروج از رکود فعلی بازار می بایست رویه و سیاست جدیدی در حوزه صنایع داخلی دنبال شود. از این رو توجه بیشتر به تحقیقات بازار، توسعه محصول و توسعه کیفیت برای توسعه بازار بسیار با اهمیت است. تولید محصولات جدید از جمله کالاهای مدرن و با کیفیت باید در اولویت تولید قرار گیرند. همین طور توسعه ی روش های فروش به ویژه فروش اقساطی نیازمند تغییر نگرش است که مهم ترین آن افزایش قدرت خرید مشتری و اعطای تسهیلات آسان به خریداران می باشد. اکثر تولید کنندگان خارجی و برندهای معتبر هر سال چند محصول جدید روانه بازار می کنند تا ضمن احترام به سلایق مشتریان با تغییراتی که در محصول انجام می دهند، سهم بازارشان را حفظ کنند، اتفاقی که به دلایل گوناگون در کشور ما کمتر رخ می دهد که ممکن است هزینه بر بودن طراحی یکی از این دلایل باشد. به هرحال این روش که مدل برخی کالاهای تولید داخل تا سالیان سال تغییر نمی کند، قطعا” در مسیر رکود در صنعت داخلی بی تاثیر نیست و در این خصوص باید تولیدکنندگان استراتژی توسعه محصولاتشان را تقویت کنند. واقعیت این است که سبد فعلی محصولات داخلی ضعیف است و تنوع زیادی ندارد و همین موضوع موجب می شود که خریدار برای انتخاب قدرت مانور نداشته باشد.

بازاریابی محصولات و خدمات، عامل ماندگاری و بالندگی مؤسسات و بنگاههای اقتصادی است، بدین جهت این امر از اهمیتی ویژه برخوردار بوده و در چرخه تولید تا مصرف نقطهای کلیدی تلقی میشود. حال اگر این فرآیند با پشتوانه تحقیقات بازار همراه شود که خود میتواند بخشی از علم بازاریابی باشد. قطعاً اثربخشی بیشتری خواهد داشت.

«راسبی گازیر» معتقد است در بازاریابی، اطلاعات صرفاً به عنوان مبنایی برای اتخاذ تصمیمات بهتر نیست، بلکه یک دارایی ارزشمند است که از نظر استراتژیک میتواند مزایای رقابتی به بار آورد. در شرایطی که تولید و عرضه کالا و خدمات به عنوان مبنا و میزانی برای سنجش توسعه یافتگی اقتصادی کشورها قلمداد میشود، عنصری نقش حیاتی دارد که پایداری این روند را تضمین کند. این عنصر بدون شک مصرفکننده است که حق انتخاب دارد. لذا گزینههایی که برای انتخاب در پیش روی اوست و براساس آنها یکی را بر دیگری مقدم میدارد، بسیار اساسی و تعیین کننده است. باید این موارد را شناخت، تحلیل کرد و تولید را بر پایه آنها بنیان نهاد.

قبل از هرچیز باید بپذیریم که لازمه تحقق این هدف، شناخت علایق مشتری، مدیریت تجریه مشتریان، درک تحولات بازار و برنامهریزی صحیح برای توسعه محصولات جدید است و در شرایط فعلی که بازار نیازمند کلینیک است می بایست به سراغ تحقیقات بازاریابی رفت. تحقیقات بازاریابی زمانی ضرورت دارد که مشکلی مشاهده میشود، نظیر کاهش سهم بازار یا ضعیف شدن نحوه توزیع. تحقیقات بازاریابی، روشی عینی، منظم و منسجم است که از طریق آن اطلاعات لازم و مناسب برای تصمیمگیری مدیر بازاریابی فراهم میآید. یکی از مواردی که موجبات تصمیمات سازنده و درست مدیران بازاریابی را فراهم میآورد، تحقیقات بازاریابی است. تحقیقات بازاریابی را به طور کلی میتوان به گروههای زیر تقسیم کرد: الف) تحقیقات درباره بازار؛ ب) تحقیقات درباره مشتری و مصرف کننده ؛ ج) تحقیقات درباره محصول.

تحقیقات بازاریابی کاربردهای زیادی دارد. از تحقیقات بازاریابی عموما” در تعیین سیاست های بازاریابی استفاده میشود و به این ترتیب از عوامل قابل کنترل و خارج از کنترل بازار به بهترین صورت استفاده میشود؛ تحقیقات بازاریابی با کشف بازارهای جدید، موارد استفاده از کالاها و خدمات پیشین را توسعه می دهد و مهم ترین مزیت تحقیقات بازاریابی این است که موجب حذف تصمیماتی که بر اطلاعات نادرست و یا حدسیات استوار است، میشود و از آنجا که معمولاً پس از تصمیمگیری های مهم تجاری، امکان بازگشت وجود ندارد، از سرمایهگذاری های سنگین و بدون تحقیق و مطالعه در بخش های غیر ضروری جلوگیری میشود. تحقیقات بازاریابی همچنین موجب کاهش هزینهها میشود و تاثیر فعالیت های تبلیغاتی را افزایش داده و باعث توسعه فروش میشود. در سازمان هایی که برنامه ی کار خود را با توجه به نیازها و خواستههای مشتریان تنظیم میکنند، تحقیقات بازاریابی گامی اساسی در مسیر شناختن مشتریان است. باید گفت نقش حیاتی تحقیقات بازاریابی برقراری پیوند بین مشتری و سازمان از طریق اطلاعات است.

بررسی ها نشان می دهد که تولیدکنندگان کشور، برای خروج از رکود علاوه بر اجرای دقیق تحقیقات بازاریابی چند راه پیش روی خود دارند. البته لازمه تحقق این هدف، شناخت علایق مشتری، مدیریت تجریه مشتریان، درک تحولات بازار و برنامهریزی صحیح برای توسعه محصولات جدید است، اما راهکارها عبارتند از:

۱- تا زمان تنظیم بازار داخلی قیمت محصولات فعلا” افزایش نیابد.

۲- تولیدکنندگان ضمن تولید محصولات جدید و کیفی تر، با لحاظ نمودن تخفیفهایی برخی محصولات خود را روانه بازار کنند تا مشتریان مجاب به خرید شوند.

۳- در استراتژی فروش تغییرات اصولی به وجود آورند و روش های سنتی را اجرا نکنند. در شرایط فعلی که بازار رونق ندارد و تقاضایی نیست، ارائه روشهای جدید فروش از سوی تولیدکنندگان موجب بازارسازی میشود و بازار را از حالت رکود به سمت رونق سوق خواهد داد.

۴- چهارمین راهکار مؤثر، ارائه تسهیلات با اقساط بلند مدت، تحویل کالا با پیش پرداخت کم است. طراحی روش های متنوع فروش برای مشتریان میتواند، نمونهای از این روشها برای فروش محصول باشد.

۵- استمهال بدهی تولیدکنندگان به بانک ها در دستور کار قرار گیرد و زمانی که شرایط آنها مناسب شد، بدهیهای خود را به سیستم بانکی پرداخت کنند.

۶- انعطاف پذیری قیمت گذاری تولیدات صنایع داخلی بسیار با اهمیت است و به این جهت قیمت گذاری باید انعطاف داشته باشد و دستوری تعیین نشود.

۷- بدیهی است که برای خروج از رکود باید تقاضا را افزایش داد. این تقاضا از بازار داخلی و خارجی قابل تامین است. تولیدکنندگان بایستی برای صادرات محصولاتشان به کشورهای مختلف از سوی دولت مورد حمایت قرار گیرند.

۸- برای رونق یافتن تولید داخلی، بخشی از تقاضای خرید می بایست از طریق سازمان های دولتی ایجاد شود. متاسفانه در سالهای اخیر شاهد ورود کالاهای چینی به بازار داخلی هستیم که حتی با توجه به سطح فعلی تعرفهها هم می توانند به عنوان یک رقیب جدی برای صنایع داخلی مطرح باشند.

برای تحریک تقاضای خرید از سوی مصرف کنندگان، چند اهرم وجود دارد. تزریق نقدینگی به صنایع داخلی و انجام مصوبه شورای پول و اعتبار از سوی بانکها مبنی بر ارائه تسهیلات برای خرید محصولات داخلی، یکی از این اهرمهاست. در حال حاضر تولیدکنندگان بزرگ کشور به بازار های سنتی خود صادرات دارند در حالیکه می بایست توسعه بازارهای صادراتی را در اولویت قرار دهند.

یکی از مهم ترین پیش نیازهایی که موجب توسعه صنعتی کشورها و بقاء و دوام حضور بنگاه های اقتصادی شده و رقابت پذیری را در بازار جهانی تضمین میکند، کیفیت کالاهای تولیدی است. مهمترین دلیلی که باعث عدم حضور بسیاری از شرکت های صنعتی و کشورها به بازار جهانی شده و رقابت آنها در این بازارها میسر نشده، فقدان ویژگیهای کیفی در محصولات تولیدی شان بوده است. تولید ما باید بر اساس استانداردهای خارجی باشد تا بتواند در بازارهای بین المللی حضور پیدا کند. برای این کار باید ابتدا کیفیت محصولات داخلی بهتر شود و قیمت آن کاهش یابد. همین طور موانع موجود در مسیر تولید باید برداشته شود تا در نهایت کالای ایرانی با داشتن شرایطی رقابت پذیر بتواند علاوه بر فروش موفق در داخل کشور در بازارهای خارجی حضور یابد. در واقع صنایع داخلی برای دستیابی به فناوریهای روز همواره بهدنبال جذب نیروهای متخصص هستند تا بتوانند در بازار رقابتی سهم بالایی را کسب کنند.

بهبود نقش صنعت داخلی کشور تأثیرات وسیعی در سطوح مختلف اجتماع به جای می گذارد. بسیاری از دگرگونی های سودمند اجتماعی که با سرمایه گذاری های بهداشتی، فرهنگی، کشاورزی و صنعتی در طولانی مدت به دست می آیند، با سرمایه گذاری در صنعت ملی به آسانی حاصل می شود. صنعت داخلی سهم بالایی در اشتغال زایی و رشد اقتصادی کشورها ایفا میکند.با در نظر گرفتن زیرساختهایی که به همراه صنعت داخلی در کشورها به وجود میآید، توسعه صنعتی سرعت می گیرد.